МБОО Чымнайская СОШ

МБОО Чымнайская СОШ

Официальный сайт Муниципальной Бюджетной Общеобразовательной Организации «Чымнайская средняя общеобразовательная школа имени Г.Д. Бястинова — Бэс Дьарааhын» муниципального района «Таттинский улус» Республики Саха (Якутия)

Ответы на заочную Республиканскую викторину Г.Д.Бястинова-Бэс Дьарааһын

Викторина ыйытыктара уонна эппиэттэрэ

1. Хоһоону салҕаа, айымньы аатын ый.

Суруйар хоһоон-

Туойар тойук

Тугун да билбэккэ,

Оҥоро сатаан

Ончу суруйбаккын

_______________Суруйар  хоһоон-

_______________Сорудах буолбатах,

_______________Этэр тылыҥ

______________  Идэҥ буолар.

                           “Этэр тыл идэ буоллаҕа” хоһоон

2. “… ол быыһыгар истэн ыллаахха таһырдьа тыал тыаһа, арыт ыһыытаан эрэр курдук кыһыгырыы, арыт ытаан эрэр курдук иэйэр, арыт кыыһыран эрэр курдук киҥинэйэр…” Бу ханнык айымньыттан быһа тардыыный?

Эппиэтэ: ТИБИИГЭ” кэпсээнтэн быһа тардыы.

3. Бэс Дьарааһын ханнык сахалыы тыллаах хаһыат редакциятыгар, хас сыллаахха үлэлээбитэй?

      Эппиэтэ: 1931 с. Дьокуускайдаҕы педтехникуму бүтэрэн кэлэн баран Нам оскуолатыгар учууталлыы сылдьан, уларытан «Кыым» хаһыат редакциятыгар киирэн үлэлээбитэ. Быһа холуйан 1932-1943 сс.

4. “Миитэрэй оҕо үөрэммитэ” кэпсээн кимиэхэ анаммытай?

       Эппиэтэ: Кэпсээн сэрии, үлэ бэтэрээнигэр 1910 с сэтинньи 10 күнүгэр тѳрѳѳбүт Бэс Дьарааһын бииргэ тѳрѳѳбүт быраатыгар Бястинов Дмитрий Дмитриевич — II кэ анаммыт.

 5. 1928 сыллаахха тахсыбыт суруйааччы бастакы кинигэлэрин ааттара.

       Эппиэтэ: «Хара сир» (кэпсээннэр), «Ырыа-хоһоон» (хоһооннор), «Олох  лабаата» (пьесалар). Бу үс кинигэтэ 1928 сыллаахха бэчээттэммиттэрэ.

6. “Таҥха” комедиятыгар суруйааччы урукку хаалынньаҥ олох ханнык көстүүтүн ойуулаабытай?

       Эппиэтэ: Бу комедияҕа ааспыт хараҥа, батталлаах олох биир хаалынньаҥа- иччини, сүллүкүүнү итэҕэйии тыа сирин олоҕор-дьаһаҕар иҥмитэ көстөр, социальнай тѳрүттээх албыннааһын курдук кѳрдѳрүллэр, итэҕэйэр кэнэн дьону күлүү-элэк гыныллар.

7. Г.Д.Бястинов-Бэс Дьарааһын аата ханнык тэрилтэҕэ, хас сыллаахха иҥэриллибитэй?

       Эппиэтэ: Г.Д. Бястинов — Бэс Дьарааһын аата Чымнаайы орто оскуолатыгар, суруйааччы 90 сааһа туолуутунан сибээстээн, олунньу 17 күнүгэр 1993 сыллаахха Саха Республикатын Президенэ М.Е. Николаев 359 № ыйааҕынан иҥэриллибитэ.

8.

Бу өйдөбүнньүк ханна баарый? Автора кимий?

Эппиэтэ: Бу ѳйдѳбүнньүк 1992  сыллаахтан суруйааччы аатын сүгэр Чымынаайы орто оскуолатын киирии аанын иннигэр турар. θйдѳбүнньүк автора: Саха Республикатын народнай художнига, скульптора,  муосчута Максим Максимович Павлов.

 

 

9. Таатта улууһа төрүттэммитэ 100 сылыгар анаан тахсыбыт “100 сыл, 100 суруйааччы” кинигэҕэ маннык тыллардаах ханнык хоьооно киирбитэй?

Сааскы чыычаах кэриэтэ-

Саҥа ырыаһыттар биһиги

Чахчы кырдьыгы көрүөхпүт,

Чахчы кырдьыгы этиэхпит.

     Эппиэтэ: Маннык тыллардаах «Кырдьык дьыала кыайыа» диэн хоһооно Таатта улууһа тѳрүттэммитэ сүүс сылыгар анаан тахсыбыт «100 сыл, 100 суруйааччы» кинигэҕэ киирбитэ.

10. Г.Д.Бястинов-Бэс Дьарааһын “Таллыллыбыт айымньылар” кинигэтэ хас сыллаахха уонна ханнык издательствоҕа тахсыбытай?

      Эппиэтэ: 1960 с. «КНИГОИЗДАТ»  Саха Сирин бэчээтин дьиэтигэр.

11. Бэс Дьарааһын Уолба оскуолатыгар үөрэнэ сылдьан саха литературатын төрүттэспит талааннаах драматург, классик суруйааччы литературнай куруһуогар дьарыктаммыта. Ол ким этэй, куруһуок аата .

      Эппиэтэ: Саха литературатын тѳрүттэспит суруйааччылартан биирдэстэрэ, драматург, прозаик Николай Денисович Неустроев «Ньургуһун» литературнай кружогар дьарыктаммыта.

 12. “… Как истинному национальному поэту А.Кулаковскому удалось создать свою школу. К его ученикам и продолжателям в области поэзии принадлежат А.И.Софронов, П.Оросин, Г.Бястинов, В.Попов и многие другие.”- диэн ханнык биллэр суруйааччы бэлиэтээбитэй, ханна бэчээттэммитэй?

      Эппиэтэ: Саха литературатын тѳрүттэспит суруйааччылартан биирдэстэрэ, драматург, прозаик Николай Денисович Неустроев 1926 с. бэйэтин илиитинэн суруйан хаалларбыт ахтыытын 1991 с. алтынньы 16 күнүгэр «Сахаада» хаһыакка бэчээттээбиттэрэ.

     Н.Д.Неустроев. “Талыллыбыт айымньылар” Якутскай 1985 сыл, “О якутской поэзии” .

13. Герасим Дмитриевич хас сааһыгар Чычымах оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэй?

       Эппиэтэ: 1920 сыллаахха 18 сааһын туолуута  дьонуттан күүһүнэн кэриэтэ Чычымахтааҕы түөрт группалаах оскуолаҕа күрээн тиийэн үөрэммитэ. 1923 с. Чычымахтааҕы оскуоланы туйгуннук бүтэрэн баран,  Уолба сэттэ кылаастаах оскуолатыгар быһа  бэһис кылааска киирэн үөрэммитэ.

 14. “Бойобуой” диэн очерк, кэпсээн ньыматынан суруллубут ромаҥҥа Таатта ханнык нэһилиэгин олоҕо ойууламмытый?

        Эппиэтэ: Октябрьскай нэһилиэк (уруккунан Күннээйи), Чөркөөх. Суруйааччы 1932 сыллаахха саас Чөркөөх нэһилиэгэр( Таатта улууһа) айымньытыгар матырыйаал хомуйа,  нэһилиэнньэни кытта кэпсэтэ уонна “Бойобуой” артыал үлэтин-хамнаһын сиһилии билсиһэ ый кэриҥэ олорон үлэлээбитэ. “Бойобуой”- саха прозатыгар аан бастаан суруллубут бөдөҥ айымньы – очерк.  Суруйааччы бу айымньытыгар 1908 сылтан 1932 сылга диэри саха норуотун олоҕун көрдөрөн суруйбута. Очеркаҕа урукку уонна аныгы олох, гражданскай сэрии ойдом хартыыналарынан, тус-туспа очеркаларынан аттарыллан  сиһилии көрдөрүллүбүт.

15. “Бойобуой” роман сүрүн геройдарын прототиптара кимнээх этилэрий?

       Эппиэтэ: Бу ромаҥҥа уопсайа 200-чэ персонаж ойууламмыта биллэр. Ромаҥҥа Таатта баайдара, дьадаҥылара, маҥнайгы коммунистар, комсомолецтар, кыһыл бартыһааннар, баай кутуруктара уонна “Бойобуой” колхуос үгүс чилиэннэрэ ойууланаллар. Манна киирбит геройдар:

      Күннээйи кырата — Василий Мартынов.

       Хара Уйбаан — Мэхээлэ Сабыстыйаанап.

       Дьуона — Чыыркын Миитэрэий.

       Дьуоҕу Сэмэн — Гуляев Дьуона.

       Хобороос – райсовекка үлэлиир Дьөгүөр Слепцов кэргэнэ

Олох уларыппакка  Дьиэбэгэнэттэн Бочоруков Хрисаны, Борисов Константины, Күнээйиттэн Григорий Саввины, Слепцов Егор Ивановиһы, Павел, Кузьма, Николай Кытарбытовтары, Степан Таппаховы, Василий, Дмитрий Чыркиннары, Николай Федосеевы, Елисей Владимировы, онтон да атыттары киллэртээбит.Ону таһынан үгүс биллэр дьон бааллар, холобур,  Нээстээр Слепцов, Маппый Сивцев,  Куоста Сокольников, Алексей Бояров,  Ананий Андреев, Иван Елисеевич Кулаковскай-Оонньуулаах Уйбаан, Иван Васильевич Попов, Көстөкүүн Оруоһун, Уйбаан Оруоһун, Матвей Николаевич Турнин, Григорий Михайлович Кошарскай. о.д.а.

16. Бэс Дьарааһын бэчээттэнэн тахсыбыт кинигэлэрин ааттаталаа

        1928 c. 1. “Ырыа-хоһоон” (талыллыбыт айымньылар)

                       2. “Хара сир” (кэпсээннэр)

                       3. “Олох лабаата” (пьесалар)

        1932с.  4. “Оҕолор барахсаттар”кыракый пьесалар.

                       5.«Таҥха», пьеса.

        1935с.  6.“Бойобуой”, очеркалар.

                       7.“Кыһыл төлөн” (кэпсээннэр)

        1960с.  8.“Талыллыбыт айымньылар”

        2012с.  9. “Тибиигэ”  кэпсээннэр, пьеса.       

174 просмотров всего, 2 просмотров сегодня